Ze kende elke naam in de zaal. Altijd scherp, de rots waar iedereen op vertrouwde. Tot die dag dat ze midden in een presentatie stilviel. De woorden verdwenen.
“Ik dacht dat ik gek werd,” vertelde ze me later.

Wat zij ervoer heet brainfog: een mist in je hoofd waardoor je de draad kwijtraakt, namen vergeet en niet meer uit je woorden komt. Het is een veelvoorkomend maar onbesproken gevolg van de overgang.

Voor veel vrouwen voelt het alsof ze grip verliezen op wie ze zijn: wakker liggen, overdag presteren met een hoofd vol mist en hopen dat niemand iets merkt. Het knaagt aan hun zelfvertrouwen, juist in een fase waarin ze vaak sleutelposities bekleden als managers, specialisten en mentoren.

Een taboe met een prijs

Opvliegers en slapeloze nachten zijn bekend, maar de mentale effecten, concentratieverlies, vergeetachtigheid, stemmingswisselingen, blijven onderbelicht. Uit schaamte of angst om niet serieus genomen te worden, houden veel vrouwen hun klachten stil.
Volgens het CBS bevinden 1,8 miljoen Nederlandse vrouwen zich in de overgang. Het TNO-onderzoek (2023) onder ruim 4.000 werkenden laat zien dat 80% overgangsklachten ervaart en dat deze samenhangen met verminderde werkcapaciteit en emotionele uitputting.

De prijs van stilte

“Ik deed alsof ik gewoon even mijn gedachten kwijt was,” zei een manager. “In werkelijkheid had ik last van brainfog.”
Dat verbergen maakt de last dubbel: vrouwen dragen hun klachten én de druk om te doen alsof er niets aan de hand is. Voor een deel leidt dat tot burn-out, langdurig verzuim of vroegtijdig vertrek, vaak juist van vrouwen met jarenlange kennis, mentorschap en leiderschapservaring.
Hun vertrek betekent verlies voor henzelf én voor de organisatie: minder kennis, minder stabiliteit en minder rolmodellen voor jong talent.

Niet een kwestie van wilskracht

De overgang is geen karakterfout, maar een biologische verandering. Door dalende hormoonspiegels ontstaan klachten die bij de een mild zijn, maar bij anderen het functioneren ernstig belemmeren. Voor velen helpt medische ondersteuning, maar erkenning en ruimte op het werk zijn net zo belangrijk.
Een Nederlandse studie liet zien dat workshops over menopauze en werk niet alleen het begrip vergroten, maar ook het aantal vrouwen dat wel aanwezig is, maar minder goed kan presteren verminderen. Kleine interventies maken dus een groot verschil.

Wat werkgevers kunnen doen?

De oplossingen zijn vaak eenvoudig:
• Normaliseer het gesprek: behandel de overgang net zo open als burn-out of stress.
• Bied flexibiliteit: kleine aanpassingen in werktijden, temperatuur en omgeving kunnen verlichting geven.
• Investeer in kennis: train leidinggevenden en HR om signalen te herkennen.
• Creëer veiligheid: een cultuur waarin klachten bespreekbaar zijn voorkomt onnodige uitval.

Met relatief kleine stappen kunnen organisaties ervaren leiders behouden, verzuim terugdringen en inclusiever worden.

Voor vrouwen zelf

Brainfog is geen zwaktebod en zegt niets over je waarde of professionaliteit. Praat erover, vraag steun en wees mild voor jezelf. Je bent niet alleen: in Nederland maken 1,8 miljoen vrouwen deze fase door.

Leiderschap dat iedereen meeneemt

De overgang hoort bij het leven en vraagt om begrip, geen oordeel.
Organisaties die het bespreekbaar maken, behouden waardevolle kennis en laten zien dat ze zorgen voor mensen in álle fasen van hun loopbaan.

Over Mayke Langenhorst
Mayke startte haar carrière als HR-professional na haar HBO-studie HRM en Universitaire opleiding verandermanagement. Sinds 2012 is ze eigenaar van ML coaching. Ze heeft haar levensverhaal “versmolten” met haar werk als business- en loopbaancoach. Zij is het levende bewijs dat je altijd in jezelf moet blijven geloven en onmogelijke doelen voor jezelf mag stellen. Mayke coacht ambitieuze professionals die een transformatie willen doormaken van een (werk)leven geleidt in door waan van de dag naar een het (werk)leven vanuit volledige eigen regie. Dus persoonlijk leiderschap tonen en het werkleven creëren dat ze ECHT willen leiden.

Dit artikel heeft gestaan in NRC Carrière.